Eerst 3D-printers en slim laden, nu een voedselbos:Erik bouwt in Schijndel aan de toekomst van voedsel
Natuur 189 keer gelezenSCHIJNDEL | Wie over de akker naast het huis van Erik de Bruijn loopt, ziet geen strak aangelegde rijen maïs of aardappelen. In plaats daarvan groeien er jonge bomen, struiken, kruiden en planten door elkaar. Voor de één lijkt het misschien nog een experiment, voor Erik is het de toekomst. Met Lekker Leven Land bouwt hij aan een voedselbos waar natuur en voedselproductie hand in hand gaan. “Eigenlijk zijn we geen boeren geworden, maar een beetje boswachters.”
Het idee ontstond niet vanuit een agrarische achtergrond. Erik werkte jarenlang als techondernemer. Zo ontwikkelde hij 3D-printers (Ultimaker) en slim laden (Stekker) van elektrische auto’s. Hoewel hij plezier had in zijn werk, begon er iets te knagen.
“Ik wilde meer naar buiten, meer bewegen en iets doen waarvan ik dacht: dit kan echt iets bijdragen. Tegelijkertijd wilden we thuis gezonder eten. Ik kreeg steeds meer het gevoel dat supermarktvoedsel niet meer de kwaliteit heeft die ik zoek. Er zit steeds meer in wat je eigenlijk niet wilt en steeds minder van wat je juist wel wilt. Bovendien zag ik hoe boeren steeds verder onder druk kwamen te staan. Dat voelde voor mij niet meer goed.”
Precies in die periode kocht hij een hectare grond naast zijn woning. Tijdens zijn zoektocht naar een andere manier van voedsel verbouwen stuitte hij op de syntropische landbouw, een vorm van voedselbos. “Het klonk eigenlijk te mooi om waar te zijn.” Erik doet dit echter niet alleen, maar samen met zijn vrouw Esther en hun dochters Laura en Daphne.
Een bos dat zichzelf verzorgt
Waar traditionele landbouw ieder jaar opnieuw begint met ploegen, zaaien, bemesten en spuiten, werkt een voedselbos heel anders. Het systeem wordt steeds sterker naarmate het ouder wordt. “Een voedselbos maakt zijn eigen mest. Bladeren en snoeiafval vormen mulch, die de bodem voedt. Je hoeft uiteindelijk niet meer te irrigeren als de planten eenmaal zijn aangeslagen en je gebruikt geen kunstmest, pesticiden of grote landbouwmachines.”
Dat spreekt Erik enorm aan. “Hoe minder je eigenlijk doet, hoe meer het systeem op termijn voor je gaat werken. Je plant, begeleidt de natuur een beetje en daarna is het vooral wachten, observeren en uiteindelijk oogsten. Een akker wordt vanzelf een bos als je hem met rust laat.”
Respect voor de boer
Dat betekent niet dat Erik kritisch is op boeren. “Integendeel. Ik verwijt boeren helemaal niets. Zij zitten vast in een systeem dat ze zelf niet hebben bedacht.”
Volgens hem vraagt de huidige landbouw ontzettend veel van ondernemers. “Elk jaar opnieuw moeten ze zaaien, bemesten, onkruid bestrijden, schimmels bestrijden en investeren in steeds grotere machines. Die machines vragen weer om grote percelen en daardoor verandert ook de manier waarop je naar het landschap kijkt.”
In een voedselbos gebeurt volgens hem precies het tegenovergestelde. “Daar probeer je juist mét de natuur te werken. Sterker nog: ongeveer 99 procent van wat wij normaal onkruid noemen, zien wij als bondgenoot. Behalve de woekerende bramen met doornen, die mogen soms iets minder enthousiast zijn,” lacht hij.
Veel meer dan alleen voedsel
Wie denkt dat een voedselbos alleen fruit en noten oplevert, vergist zich volgens Erik. “Een voedselbos is niet alleen de groenteafdeling van de supermarkt. Het is tegelijk een apotheek, sportschool, yogastudio en bouwmarkt. Er groeien ook kruiden en geneeskrachtige planten, en onder de grond zit een netwerk van schimmels waarmee de planten elkaar voeden. Dat is misschien wel het mooiste van een bos. Eigenlijk is het veel meer dan een vervanger van de groenteafdeling in de supermarkt. Het is ook een plek waar je kunt ontspannen, bewegen, leren en elkaar ontmoeten.”
Volgens hem heeft een bos een bijzondere werking op mensen. “Je kunt je er enorm goed in én ontspannen. Daarom zie ik een voedselbos niet alleen als een plek waar voedsel groeit, maar ook als een plek waar mensen zich goed kunnen voelen.”
Technologie tussen de bomen
Zijn achtergrond als techondernemer is nooit helemaal verdwenen. Integendeel. “Ik kon het niet laten om techniek en natuur met elkaar te verbinden.”
Daarom houdt Erik in een eigen database bij wat er in Lekker Leven Land groeit: alle soorten en, van bomen en struiken, ook de groei, observaties en oogsten. Die gegevens zijn voor iedereen open toegankelijk op lekkerlevenland.nl.
In de toekomst ziet Erik nog veel meer mogelijkheden. “Ik denk bijvoorbeeld aan een systeem waarbij bezoekers met een app kunnen registreren wat ze plukken: een soort ‘pluk-en-pay’. Maar eerst moeten de bomen natuurlijk nog wat groter worden.”
Samen groeien
Misschien nog wel belangrijker dan de techniek vindt Erik de mensen. “Het aanleggen van dit voedselbos was voor mij ook een stap naar buiten. Ik wil graag contact met mensen uit de buurt en samenwerken met mensen die hier energie van krijgen.”
Dat is volgens hem precies waar de naam Lekker Leven Land vandaan komt. “De bedoeling van samenleven is dat we leven mét al het leven om ons heen. En dat het ook nog lekker is.”
Tijdens de landelijke Open Voedselbossendag op zaterdag 5 september opent Lekker Leven Land daarom de poorten aan de Schootsehoef 2 in Schijndel, van 10.00 tot 16.00 uur, voor bezoekers. Erik hoopt dat mensen niet alleen nieuwsgierig komen kijken, maar vooral ervaren hoe anders voedsel verbouwen ook kan.
“Het is een experiment waar we samen van kunnen leren. Niet uit boeken of achter een scherm, maar door met onze voeten in het zand te staan en de natuur haar werk te zien doen.” De toegang is gratis en aanmelden is niet nodig. Meer informatie is te vinden op lekkerlevenland.nl.
De Open Voedselbossendag is een landelijk initiatief van de Natuur- en Milieufederaties en wordt georganiseerd door Boer&Buur met Natuur en Voedsel uit het Bos. Tijdens deze dag openen voedselbossen door heel Nederland hun deuren voor bezoekers. Een overzicht van alle deelnemende locaties is te vinden op boerenbuurmetnatuur.nl/openvoedselbossendag.
