D’n Blauwlegger

Nu de carnaval er weer op zit, trek ik er weer graag op uit. De lente hangt in de lucht, nieuw leven staat op het punt te beginnen… Vandaag loop ik “un rundje” tussen het Olieëind en de Wielse Kamp. Halverwege de Olieëindse straat kun je een boerenwegske in, richting Gestel. Je moet wel opletten, want voor ge’t weet, bende d’r al voorbij. Maar het is de moeite waard. Dit was het terrein waar vroeger een molen heeft gestaan, die raapolie moest “slaan”. Zoals bij de Kilsdonkse molen werd hier met zware houten stampers het raapzaad geplet, en de olie gewonnen. Dankzij deze methode ontstonden familienamen als Olieslagers en Slagmulders. Maar dit terzijde.

Lentebodes
Vandaag gelukkig ginnen herrie ôn munne kop. Behalve het ruisje in m’n oor hoor ik in de verte een kievit roepen, een lentebode bij uitstek! Ik loop langs een rij oude knotwilgen, die heel goed zijn onderhouden, met drie of vierjarige wèijpe op d’re knot. Ik schat ze zo’n honderd jaar oud, prachtige monumenten in ons boerenlandschap. Het pad buigt haaks naar rechts, en in een vlierstruik zie ik een heggenmus op de hoogste tak landen. Het is een grijsbruin onopvallend vogeltje, maar als-ie zijn liedje inzet, dan hou je automatisch de adem in. Wat een enthousiasme voor zo’n klein beestje! Ik weet dat de heggenmus houdt van kleinschalig landschap. Daarom vind je ‘m zowel in de eigen achtertuin, als hier langs een boerenwegske met knotwilgen en een houtwal.

Alfa-mannetje
In Schijndel noemen we de heggenmus ook blauwlegger, naar de mooie diepblauwe eieren die half maart gelegd worden. De familie blauwlegger is niet eenkennig, want de mannetjes paren met verschillende vrouwtjes in de directe omgeving. Daarbij kiezen de vrouwtjes natuurlijk voor hèt alfa-mannetje, die het skônste liedje zingt, èn die de mooiste blauwe veren op zijn wangen heeft. Het mannetje heeft een mooi dansje voor haar: hij gaat een tak boven haar zitten, en slaat dan met korte tussenpozen zijn vleugels in de lucht, alsof hij voor haar wil applaudisseren. Ze maken samen het nest op (onze) ooghoogte in de heg, en zorgen samen voor de jongen. Daarbij heeft het mannetje het soms heel druk, want als alfa-mannetje heeft hij meerdere huishoudens in onderhoud…

In de maat
Het is geen familie van de mus, en dat is hem aan te zien: geen kegelsnavel, maar een pincet-snaveltje. Geen getjilp met zijn allen in de heg, maar een subtiel, aangenaam liedje boven in de struik. Maar hij heeft dezelfde kleuren, en dus een mus? De liefhebber ziet het verschil wel: het snaveltje, de blauwe wangen van het (alfa)mannetje, èn zijn fragiele oranje pootjes. In zijn Latijnse naam zit “modularis” verwerkt, wat “in de maat”betekent. En zo zingt hij vastberaden steeds zijn hoogste lied, van maart tot oktober. Een bescheiden, maar alleraardigste gast in onze tuin. Wellicht wordt u dit seizoen ook supporter van onze blauwlegger?

Anton Hellings.