De oorlogsmaanden september en oktober

SCHIJNDEL | Waarom zijn de maanden september en oktober belangrijk voor Schijndel? Tijdens deze maanden staan we enkele malen stil bij de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het boek De bevrijders van Schijndel van Dirk Paagman gaat over de gebeurtenissen in Schijndel en de omliggende dorpen tijdens deze maanden in 1944 voordat heel Brabant werd bevrijd van de Duitse bezetting.

In september 1944 begint Operatie Market Garden. Amerikaanse en Britse militairen proberen belangrijke bruggen te veroveren om de geallieerde opmars naar Duitsland mogelijk te maken. Verschillende dorpen in de omgeving van Schijndel, zoals Veghel, Eerde en Sint-Oedenrode, worden bevrijd. Schijndel blijft echter in Duitse handen en komt midden in de frontlinie te liggen.
Zware gevechtenIn september en oktober 1944 krijgt Schijndel te maken met hevige beschietingen en gevechten. Deze periode staat bekend als de Granaatweken. Veel inwoners zijn bang voor de bombardementen en zoeken bescherming in kelders of vluchten naar nabijgelegen dorpen. Het dagelijks leven wordt volledig ontwricht en er ontstaat veel schade. Daarom kent Schijndel een redelijk modern centrum vergeleken met de andere dorpen die minder oorlogsschade hebben gekend.Dirk Paagman beschrijft niet alleen de militaire operaties, maar besteedt ook aandacht aan de soldaten die vochten en aan de gevolgen van de oorlog voor de plaatselijke bevolking. Hij onderzoekt wie de Amerikaanse parachutisten en Britse militairen waren en waarom er juist in deze omgeving zo zwaar werd gevochten.
De moed van de zusters van Huize LidwinaEen bijzonder verhaal in het boek gaat over de zusters van Huize Lidwina in Schijndel. In het gebouw bevindt zich tijdens de oorlog een hospitaal waar Duitse gewonden worden verzorgd. Toch helpen de zusters onder leiding van moeder-overste zuster Veronica ook in het geheim Amerikaanse militairen die gewond zijn geraakt.Een van hen is de Amerikaanse zweefvliegtuigpiloot George Brennan. Hij is neergestort bij Gemonde en wordt uiteindelijk in Huize Lidwina verzorgd. De hulp van de zusters is bijzonder moedig, omdat ze hiermee grote risico’s nemen onder de Duitse bezetting.
De bevrijding van SchijndelOp 23 oktober 1944 komt er eindelijk een einde aan de Duitse bezetting van Schijndel. Britse militairen van de 51st Highland Division, waaronder het 5th Battalion Black Watch, trekken het dorp binnen en bevrijden Schijndel.De bevrijding betekent een grote opluchting voor de inwoners die wekenlang in angst hebben geleefd. Ook de Amerikaanse militairen die verborgen werden gehouden, kunnen eindelijk tevoorschijn komen.Dirk Paagman besteedt veel aandacht aan de identiteit van de bevrijders en aan foto’s die de gebeurtenissen vastleggen. Een bijzondere foto bij Huize Lidwina brengt de Britse bevrijders, de Amerikaanse militairen en de hulp van de zusters samen in één beeld.
Wat is de belangrijkste boodschap van het boek?De belangrijkste boodschap is dat de bevrijding van Schijndel niet vanzelfsprekend was. Achter de vrijheid gingen weken van zware gevechten, angst en verdriet schuil. Tegelijk laat het boek zien hoeveel moed gewone mensen konden tonen door anderen te helpen, zelfs wanneer dat hun eigen leven in gevaar bracht.Door de verhalen van militairen, burgers en hulpverleners te vertellen, zorgt Dirk Paagman ervoor dat de gebeurtenissen uit 1944 niet worden vergeten.
Het boek is nog te bestellen (er zijn nog maar een paar exemplaren beschikbaar) door Dirk Paagman een mail te sturen. Het boek kost 25 euro en zal bij u thuis worden bezorgd. Stuur een mail naar D.Paagman@maurickcollege.nl (werkmail van Dirk Paagman).