Fit zijn weegt zwaarder dan gewicht

We koppelen gezondheid vaak aan uiterlijk: een slank lichaam staat gelijk aan fit zijn, en overgewicht wordt gezien als ongezond. Toch ligt de werkelijkheid genuanceerder. In de praktijk kan iemand met een gezonde Body Mass Index (BMI) die weinig beweegt minder gezond zijn dan iemand met overgewicht die regelmatig sport. Maar hoe zit dat? 

Overgewicht hangt samen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en metabole aandoeningen. Dat blijft een belangrijk aandachtspunt. Toch geeft BMI slechts een beperkt beeld, omdat het geen rekening houdt met spiermassa, vetverdeling en fysieke activiteit. 

Regelmatige beweging bestaand uit zowel cardio als krachttraining heeft aantoonbare positieve effecten op onder andere bloeddruk, insulinegevoeligheid en spierfunctie. Onderzoek laat zien dat mensen met overgewicht die consistent bewegen vaak gunstigere gezondheidswaarden hebben dan inactieve mensen met een normaal gewicht. Fitheid kan daarmee een deel van de risico’s van overgewicht compenseren.

Andersom biedt een ‘gezond’ BMI geen garantie voor een goede gezondheid. Bij een lage fysieke activiteit en beperkte spiermassa neemt de kans op ziekten en verminderde belastbaarheid toe. De focus zou daarom moeten liggen op duurzaam beweeggedrag. Een combinatie van regelmatige duurtraining en krachttraining draagt bij aan een fitter en veerkrachtiger lichaam, ongeacht het gewicht.

Overgewicht is niet ideaal, maar niet bewegen ook niet. Richt je op consistent trainen: werk aan conditie én spierkracht. Daarmee kun je, ook zonder perfecte BMI, een sterke fysieke basis en gunstige gezondheidswaarden bereiken. En in veel gevallen zelfs beter dan bij een ‘gezonde’ BMI zonder lichaamsbeweging. 

Nick van Schijndel – onderzoeker, docent en eigenaar van Private Gym Schijndel