Woningruil als slimme zet voor huurders met een te grote of te kleine woning

Dat de wachtlijst voor een sociale huurwoning lang is, weet zo’n beetje iedereen die ooit op zoek is geweest. Wie zich inschrijft, moet rekening houden met vele jaren geduld voordat een passende woning in zicht komt. Populaire woningen krijgen bovendien grote aantallen reacties, zeker als het gaat om jongerenwoningen of woningen die via loting worden aangeboden. Voor wie net begint met zoeken, is dat een ontmoedigend beeld. 

Toch is er een groep huurders voor wie het sneller kan, en die mogelijkheid wordt hier nog te weinig gebruikt: woningruil. 

Waarom de boel zo vastzit 

Je kent het systeem waarschijnlijk wel. Reageren gaat via het woonruimtesysteem van jouw regio, bij de woningcorporaties die daarbij zijn aangesloten. Woningen gaan deels op inschrijftijd, deels via loting en deels op wie het eerst reageert. Wie het langst staat ingeschreven, maakt doorgaans de meeste kans. 

Niet iedereen die ingeschreven staat is ook echt actief op zoek, maar de druk op het aanbod is hoe dan ook groot. Op een aantrekkelijke woning komen al snel veel reacties af, en lang niet iedereen maakt een reële kans. Vooral kleinere en betaalbare woningen zijn enorm in trek. 

Er wordt ondertussen wel volop gebouwd. Veel gemeenten hebben de komende jaren een flink aantal nieuwe woningen in de planning, waarvan een deel sociale huur. Maar bouwen kost jaren. Voor wie nú in een woning zit die niet meer past, schiet dat op korte termijn weinig op. 

De groep die vaak wordt vergeten 

In het gesprek over de woningnood gaat het bijna altijd over starters en jongeren die geen plek kunnen vinden. Begrijpelijk, maar daardoor blijft een andere groep buiten beeld: de mensen die al een huurwoning hebben en eigenlijk willen verhuizen, maar het niet doen. 

Neem een ouder echtpaar in een ruime eengezinswoning waar de kinderen allang het huis uit zijn. De trap wordt vervelender, de tuin te veel werk, en een gelijkvloers appartement zou eigenlijk veel beter passen. En aan de andere kant van de stad een jong gezin dat zich in een te klein appartement opstapelt en dolgraag zo’n eengezinswoning zou overnemen. Op papier passen die twee precies op elkaar. Alleen komen ze elkaar via de gewone wachtlijst bijna nooit tegen. 

De oorzaak zit in het systeem zelf. Verhuis je via de reguliere weg naar een andere sociale huurwoning, dan ben je je opgebouwde inschrijftijd kwijt. Je begint weer onderaan. Dat weerhoudt veel mensen ervan om de stap te zetten, ook als hun woning niet meer bij hun leven past. En zo blijven juist de woningen waar anderen op zitten te wachten gewoon bezet. 

Hoe woningruil dat doorbreekt 

Bij een woningruil wissel je rechtstreeks van woning met een andere huurder. Jullie verhuizen allebei naar elkaars adres en krijgen ieder een nieuw huurcontract. Omdat het niet via de wachtlijst loopt, maakt het niet uit hoeveel inschrijftijd je hebt opgebouwd. Dat is precies wat de patstelling doorbreekt. 

Het echtpaar en het jonge gezin van net kunnen op die manier wél van plek wisselen, zonder jaren te wachten. Waar je op de gewone manier maar wat reageert en hoopt op een keer geluk, zoek je bij een ruil heel gericht: één huurder die jouw woning wil, en wiens woning jij wilt. 

Dat zoeken gaat tegenwoordig online. Een website voor woningruil brengt huurders uit het hele land samen. Je zet je eigen woning erop met foto’s en een omschrijving, en geeft aan wat je zoekt. Het systeem koppelt je vervolgens aan mensen met de tegenovergestelde wens. Klikt het, dan leg je contact, bekijk je elkaars woning en dien je samen een verzoek in. 

SocialeWoningruil is daarbij in Nederland uitgegroeid tot een veelgebruikte plek voor zulke ruilen. Dat het landelijk werkt, is juist handig. Je zit niet vast aan je eigen stad of dorp. Wie voor werk dichter bij een grote stad wil zitten, of juist vanuit de stad de rust van een dorp opzoekt, kan gericht een tegenpartij vinden. Ook zulke matches komen geregeld voorbij. 

Waar je op moet letten 

Helemaal vrijblijvend is een ruil niet. Beide verhuurders moeten akkoord gaan. In de praktijk werken corporaties er meestal aan mee, want een ruil zorgt voor doorstroming en daar is iedereen bij gebaat. Wel kijken ze of de nieuwe huurder bij de woning past, bijvoorbeeld qua inkomen en gezinsgrootte. 

Neem dus op tijd contact op met je eigen corporatie, zodat je weet hoe de procedure loopt. Bekijk de andere woning ook goed, het liefst een paar keer. Je neemt de woning over zoals die op dat moment is, en gebreken die niet zijn hersteld worden daarna jouw probleem. 

En houd er rekening mee dat je huur kan veranderen. Bij een ruil geldt in principe het huurcontract dat bij de nieuwe woning hoort, niet je oude bedrag. Reken dus van tevoren even door wat je straks per maand kwijt bent. 

Een route die meer aandacht verdient 

Woningruil lost de woningnood natuurlijk niet op. Daarvoor is de schaarste te groot. En wie nog helemaal geen huurwoning heeft, kan er niets mee, want je hebt zelf iets aan te bieden nodig. 

Maar voor wie al huurt en wil verhuizen naar iets dat beter past, is het een van de weinige manieren om die lange wachttijd te omzeilen. Het brengt bestaande woningen beter in beweging, zonder dat er een woning bij hoeft te komen. Een ruil vraagt wel geduld, en de juiste match laat soms even op zich wachten. Maar wie hem vindt, hoeft niet langer te leunen op een wachtlijst die nauwelijks beweegt. Voor wie in een woning zit die niet meer past, is het daarom het uitproberen zeker waard. 

Bijschrift - Credit