Lars van Beusekom ziet toekomst groeien in Voedselbos Schijndel
Natuur 510 keer gelezenSCHIJNDEL | Waar in 2018 nog een regulier landbouwperceel lag, groeit inmiddels een landschap vol fruitstruiken, notenbomen en eetbare planten. Tijdens een rondleiding door Voedselbos Schijndel vertelt de nieuwe projectcoördinator Lars van Beusekom vol enthousiasme over de ontwikkeling van het gebied. Windsingels zijn uitgegroeid tot volle hagen, populieren reiken inmiddels ruim tien meter de lucht in en de eerste oogsten zijn een feit. Voor hem is dat het bewijs dat het voedselbos op de goede weg is.
Lars brengt een brede achtergrond mee. Na een opleiding Commerciële Economie, aangevuld met een minor Bos- en Natuurbeheer, volgde hij de voedselboscursus van voedselbospionier Wouter van Eck. Daarnaast deed hij veel praktijkervaring op in de bouw, het bos en op het landbouwbedrijf van zijn vader. “In deze functie komen al die ervaringen eigenlijk perfect samen”, vertelt hij.
Tijdens zijn studie verdiepte Lars zich al in nieuwe verdienmodellen die niet alleen economisch interessant zijn, maar ook bijdragen aan natuur en landschap. Het voedselbos sprak hem daarbij direct aan. “Hier komen voedselproductie, klimaatadaptatie en natuurontwikkeling samen. Bovendien brengt een voedselbos ook mensen bij elkaar. Juist die combinatie maakt dit project zo bijzonder.”
Van landbouwgrond naar voedselbos
De veranderingen zijn in de afgelopen jaren duidelijk zichtbaar geworden. Waar ooit akkerland lag, groeien nu tientallen soorten bomen, struiken en planten die voedsel produceren. “De windsingels zijn inmiddels uitgegroeid tot volle hagen en de populieren zijn al zo’n tien meter hoog. Ook de eerste oogsten beginnen nu op gang te komen, met onder meer aalbessen, jostabessen, kweeperen en honingbessen. Zelfs tijdens droge periodes zie je dat het voedselbos zich blijft ontwikkelen. Voor mij is dat een bevestiging dat we de juiste weg zijn ingeslagen.”
Uniek in Nederland
Voedselbos Schijndel heeft inmiddels een bijzondere positie binnen Nederland. Volgens Lars is dit het eerste grootschalige agrarische voedselbos dat de beheerfase heeft bereikt. Als voorbeeld noemt hij voedselbos Ketelbroek in Groesbeek, een van de oudste voedselbossen van Nederland. De meest succesvolle soorten uit dat voedselbos zijn geselecteerd en in Schijndel overzichtelijk in rijen aangeplant. “Dat maakt het beheer en het oogsten veel efficiënter. Nu staan we voor de uitdaging om te onderzoeken welke beheertechnieken geschikt zijn om voedselbossen ook op grotere schaal succesvol te onderhouden.”
Vrijwilligers zijn onmisbaar
Iedere woensdag werkt Lars samen met een vaste groep vrijwilligers. Die groep is volgens hem net zo veelzijdig als het voedselbos zelf. “Sommige mensen willen graag leren hoe een voedselbos werkt, anderen vinden juist het beheer interessant of helpen tijdens de oogst. We hebben ook vrijwilligers die rondleidingen verzorgen of ondersteunen bij de communicatie. Er is eigenlijk voor iedereen wel een passende taak. Vrijwilligers zijn dan ook altijd welkom. Aanmelden kan nog steeds; iedere extra helpende hand is van harte welkom. “
Op zoek naar een rendabel systeem
Naast het dagelijkse beheer onderzoekt Lars of een voedselbos ook economisch rendabel kan zijn. Volgens hem is dat essentieel om meer agrariërs enthousiast te maken voor deze vorm van landbouw. “Op dit moment wordt nog veel werk gedaan door vrijwilligers. Ik breng daarom in kaart hoeveel uren daarin zitten en wat die werkzaamheden zouden kosten als ze door betaalde krachten uitgevoerd zouden worden. Als de opbrengsten van de oogst die kosten uiteindelijk kunnen dekken, kun je spreken van een rendabel systeem.”
Samenwerken met de natuur
Wat hem persoonlijk het meest aanspreekt, is de manier waarop natuur en voedselproductie elkaar versterken. “Tijdens het oogsten ben je blij met de schaduw van een berk. In droge periodes houden de bladeren op de bodem vocht vast en planten zoals smeerwortel verbeteren de bodemstructuur. Je merkt dat je niet tégen de natuur werkt, maar juist mét de natuur.” Die ervaring wil hij ook graag delen met bezoekers. Daarom worden regelmatig rondleidingen georganiseerd waarbij mensen kunnen ontdekken hoe een voedselbos functioneert en welke voordelen het biedt.
Meer dan alleen voedsel produceren
Volgens Lars bestaat er nog altijd een hardnekkig misverstand over voedselbossen. “Veel mensen denken dat een voedselbos vooral veel werk is. Dat klopt ook wel, maar daar staat ontzettend veel tegenover. Je produceert voedsel, vergroot de biodiversiteit, slaat CO₂ op, houdt water vast en draagt bij aan een gezonder landschap. Als je al die functies bij elkaar optelt, is de maatschappelijke waarde enorm.”
Met de eerste oogsten, een groeiende groep vrijwilligers en steeds meer kennis over beheer en rendement ziet Lars de toekomst met vertrouwen tegemoet. “Ik hoop dat Voedselbos Schijndel uiteindelijk laat zien dat voedselproductie, natuur en economie uitstekend samen kunnen gaan. Als we daarin slagen, kan dit een voorbeeld zijn voor veel meer plekken in Nederland.”
