Salamanders floreren in Schijndelse poelen dankzij inzet vrijwilligers
Natuur 358 keer gelezenSCHIJNDEL | Vrijwilligers van het Natuur- en Milieucentrum (NMC) Schijndel zetten zich al jaren in voor het onderhoud en de monitoring van ongeveer dertig poelen in en rond Schijndel. Daarmee leveren zij niet alleen een belangrijke bijdrage aan de natuur in de regio, maar ook aan landelijk onderzoek naar amfibieën.
Namens RAVON – Reptielen, Amfibieën en Vissen Onderzoek Nederland – werkt Leo Smulders van het NMC mee aan het landelijke netwerk voor ecologische monitoring van de in Nederland zeldzame en bedreigde kamsalamanders. In enkele poelen in de omgeving worden in april en mei drie telrondes uitgevoerd. Daarbij worden steeds op vaste meetmomenten en met een vast aantal fuiken de salamanders gevangen, geteld en weer teruggezet.
Bij twee poelen in Smaldonk kon worden meegekeken tijdens zo’n telling. De vangst bleek indrukwekkend: in de netten zaten al snel zo’n dertig salamanders. Volgens de vrijwilligers betekent dit dat er in de poelen zelf nog veel meer dieren aanwezig zijn. De salamanders worden tijdens de monitoring geregistreerd op soort en geslacht.
Tijdens de tellingen werden zowel kleine watersalamanders, als de zeldzame kamsalamander aangetroffen. Ook waren er enkele opvallende bijvangsten: enorme geelgerande watertorren, roofdieren die niet terugschrikken voor een salamander als maaltijd. In een nabij gelegen poel werd ook de mooie alpenwatersalamander aangetroffen.
Opvallend volgens de onderzoekers is het verschil tussen de vangsten in april en mei. In april worden vooral mannetjes gevangen, terwijl in mei juist meer vrouwtjes worden aangetroffen. Die zijn dan goed herkenbaar aan hun dikke buikjes vol eitjes. Een vrouwtje legt in één seizoen maar liefst 300 tot 400 eitjes. Elk eitje wordt afzonderlijk in een blaadje gevouwen, een tijdrovende klus.
Na ongeveer zestien tot vierentwintig dagen komen de eitjes uit. De jonge larven hebben dan nog kieuwen. Pas na ongeveer drie maanden verlaten de jonge salamanders het water om op het land verder te leven.
Volgens Leo Smulders is de salamanderstand in de regio Schijndel over het algemeen goed, zeker in vergelijking met veel andere plekken in Nederland. Toch liggen er ook bedreigingen op de loer. Vooral vissen en exotische rivierkreeften vormen een groot gevaar voor de salamanders omdat die de eitjes opeten. In één van de poelen die door het NMC wordt beheerd, werden zelfs uitsluitend Amerikaanse rivierkreeften aangetroffen. Deze exoten eten salamanders en verstoren het natuurlijke evenwicht in de poelen ernstig.
Dankzij de inzet van vrijwilligers blijft de situatie in veel Schijndelse poelen echter gezond en krijgen salamanders in de regio volop kansen om zich voort te planten.
