Kunst in steegjes: ‘Dit moet een plek worden waar mensen blijven kijken’

SCHIJNDEL | Wat begint als een idee om meer reuring in het centrum te brengen, groeit in Schijndel uit tot een bijzonder kunstproject met ambitie. Initiatiefnemer Geert Maas heeft kunstenaar Rein van Uden gevraagd voor een opvallende muurschildering die niet alleen het straatbeeld moet verrijken, maar ook mensen letterlijk in beweging moet brengen. 

“We willen dat mensen gaan dwalen door Schijndel,” vertelt Geert. “Niet alleen over de markt of door de hoofdstraat, maar juist ook door die plekken waar je normaal zo voorbijloopt.”

Het project maakt onderdeel uit van Schijndel Uit de Kunst, een initiatief dat drie jaar geleden ontstond vanuit citymanagement. Kunst, cultuur en ontmoeting moesten dichter bij elkaar worden gebracht. “Muziek en kunst zijn laagdrempelig,” legt Geert uit. “Het verbindt mensen. En tegelijk laat je zien wat voor creatieve gemeenschap Schijndel eigenlijk is.”

Van etalages naar muren
Waar eerdere edities vooral zichtbaar waren in etalages en kleinere presentaties, wordt nu een volgende stap gezet: kunst in de openbare ruimte. Letterlijk. In verschillende steegjes in het centrum moeten de komende jaren muurschilderingen verschijnen van professionele, lokale kunstenaars.

De eerste is voor Rein van Uden, die een muur van maar liefst negentien meter breed en zes meter hoog onder handen neemt. “Ik heb wel muurschilderingen gemaakt,” zegt hij, “maar zo groot nog niet. Dit is echt een uitdaging.”

Het thema van zijn werk is het verleden, heden en de toekomst van Schijndel. Maar wie een strak afgebakend verhaal verwacht, komt bedrogen uit. “Het wordt geen plaatje dat je in één keer begrijpt,” legt de kunstenaar uit. “Er zitten allerlei kleine verhalen in verwerkt. Je moet blijven kijken.”

Verhalen
Zijn ontwerp is opgebouwd met elementen uit verschillende tijden door elkaar lopen. Oude beroepen, herkenbare plekken en symboliek worden gecombineerd met fantasie en toekomstbeelden. “Het moeilijkste is de toekomst,” zegt hij. “Die moet je verzinnen. Daar heb ik mijn fantasie echt op losgelaten, maar is een flinke puzzel om het allemaal tot een geheel te maken.”

Het werk moet volgens hem blijven verrassen. “Een beetje zoals bij Jan van Haasteren, maar dan op mijn manier. Dat je steeds iets nieuws ontdekt.”

Dat sluit naadloos aan bij de bedoeling van het project. “We willen onverwachte kunst brengen,” zegt Geert. “Op plekken die niet direct in het zicht liggen. Juist daardoor ga je anders kijken naar je eigen dorp.”

Van idee naar realiteit
Opvallend is hoe snel het project van de grond kwam. Binnen enkele maanden waren vergunningen geregeld en betrokken partijen aangehaakt. “Dat zegt iets over Schijndel,” aldus Geert. “We bellen elkaar gewoon. Geen ingewikkelde procedures, maar de schouders eronder.”

Ook de samenwerking met Stichting Kunst in Meierijstad speelt daarin een belangrijke rol. “Zij hebben de kennis van contracten en begeleiding. Samen kom je verder.”

De uitvoering zelf is een intensief proces van weken. De muur wordt voorbereid, er komt een grote steiger en uiteindelijk wordt het werk beschermd met een speciale coating .

Een plek om te beleven
De muurschildering moet meer worden dan alleen iets om naar te kijken. Er wordt nagedacht over de inrichting van het steegje, met ruimte voor bezoekers om foto’s te maken en het werk echt te beleven. Zelfs een QR-code maakt deel uit van het plan, waarmee bezoekers het verhaal achter het kunstwerk kunnen ontdekken.

“Het moet een plek worden waar mensen even blijven hangen,” zegt Geert. “Waar je terugkomt, omdat je de vorige keer niet alles hebt gezien.”

Voor Rein zit daar precies de kracht. “Als mensen het zien en denken: ik moet hier nog een keer terugkomen, dan is het geslaagd.”

De officiële onthulling staat gepland voor 9 mei. Maar wie goed oplet, ziet de komende weken al dat er iets bijzonders gebeurt in het steegje tussen het Sint Jorisplein en de Pompstraat.