Ode aan onze peppels

Ik fiets over de Martemanshurk, en ik weet het zeker: geen mooiere laanbomen dan de populieren met hun olijfkleurige jonge blad in deze tijd. En ik ben niet de enige, want er bestaat een heuse populierenwerkgroep, opgericht twintig jaar geleden door de Natuurwerkgroep Liempde. Dankzij hun activiteiten kunnen grondeigenaren voor weinig geld nieuwe populieren planten, van Liempde tot Keldonk, en van Gemonde tot Best. En dat waren er zo’n dertigduizend (!) in hun bestaan. Intussen genieten wij wandelend en fietsend van dit klompenmakerslandschap, al zo’n 150 jaar beeldbepalend voor ons buitengebied.

Hoezo kanidas?
Het begon met een storm, een orkaan beter gezegd, die rond 1800 meer dan de helft van het hele bomenbestand tussen Rooi en Schijndel plat had gelegd… Paniek onder de klompenmakers natuurlijk, want die kwamen plotseling hout tekort. Dus werd er een snelgroeiend alternatief gezocht. In Canada vond men de oplossing: een populier, met mooi blank hout, goed te snijden en te bewerken: de Populus Canadensis, hier de kanidas genoemd. En zo groeien hier sinds die tijd onze populaire populieren…

Smiespelende peppels
Voor mij is de peppel (zijn andere bijnaam) op z’n mooist in de eerste weken van de bloei. Fietsend over de Steeg en de Martemanshurk wordt mijn aandacht door het kleurenpalet van de verschillende populierensoorten naar links en rechts getrokken; niet goed voor de verkeersveiligheid, maar ik kan het niet laten. De voorpootstroken en plantvakken hebben ieder een andere ondersoort van populieren, en dat geeft een contrast van felgroen naar okerkleurig, en weer naar olijftinten, je weet niet wat je ziet. Hier en daar zit het etiket nog op de jonge aanplant, met mooie namen als Gelrica, Robusta, Marilandica, of Koster. Wat later, als de peppelkruinen vol in het blad zitten, hoor je ze ruisen met een stevige bries. Typerend voor de populieren, omdat ze lange zijdelings afgeplatte bladstelen hebben. En op rustige dagen smiespelen de peppels, want hun blad staat nooit stil. Een geluid wat past bij het landschap, klein en ingetogen.

Is er toekomst voor de populier?
Door de explosieve prijsstijging van bouwhout is er plotseling belangstelling voor de populier, wat heel goed als vervanger voor vurenhout te gebruiken is. En duurzamer bovendien, want het hoeft niet uit Finland te komen. Tijdens een verbouwing van een boerderij in Liempde stuitte men op oud populierenhout uit 1873, gebruikt voor de dakconstructie. Hoezo waaibomenhout? Voor interieurgebruik is het blanke hout, recht van draad, prima geschikt. Dus met een bietje goeie wil is er een toekomst voor de populier, en komt het toch nog goed met ons kanidassenlandschap.

Anton Hellings.