Weerstand tegen mogelijke komst ecodorp

WIJBOSCH | Het plan voor een ecodorp op een kavel vlakbij de Aakendonk in Wijbosch zorgt voor rumoer bij buurtbewoners. Frank Mulkens, voorzitter van stichting ‘Handen af van Wijboschbroek’ maakt zich zorgen over de impact op het gebied: “Wij zien dit als aantasting en zijn tegen enige verandering van hoe de natuur er nu bij ligt.” Toch zeggen de initiatiefnemers van het project juist ook in te zetten op natuurontwikkeling en -verbetering. Daarmee hebben ze zeker nog niet iedereen achter zich geschaard: ook een aantal omwonenden richtte een actiegroep op en is inmiddels een petitie gestart.

Door: Luuk van Schijndel

Het idee voor het ecodorp komt onder andere van EcoBosch, een gemeenschap van natuurliefhebbers die streeft naar een collectieve woonvorm, waar samen geleefd en gewerkt wordt. “Het gaat om achttien compacte, energieneutrale en zo veel mogelijk zelfvoorzienende woningen met een gemeenschapsruimte,” lichten Peggy Knobel en Bella Hexspoor van EcoBosch toe. “Daarnaast willen we de kavel gebruiken voor natuurontwikkeling met als doel de biodiversiteit te vergroten.”

Eerder plan afgewezen
Het is de tweede poging die EcoBosch onderneemt om woningen in het gebied te realiseren: in 2021 werd een initiatief voor permanente bebouwing afgewezen. Toen de kavel eind vorig jaar via een nieuwe eigenaar (stichting Leembossen Natuurlijk) opnieuw op hun pad kwam, dienden ze een nieuw plan in voor bewoning voor een periode van vijftien jaar. Geïnteresseerden om op de locatie met een oppervlakte van drie hectare te gaan wonen, zouden al klaarstaan. “Dat is een gemêleerde groep mensen van jong tot oud met een maatschappelijke betrokkenheid, veel kennis van groen, sociale activiteiten en zorg”, zo laat Hexspoor weten.

Gesprekken met buurtbewoners
Om het project te realiseren, heeft EcoBosch het plan voorgelegd aan gemeente Meierijstad, die het begin dit jaar als ‘voorstelbaar’ heeft beoordeeld. “We zitten nu in de beginfase van de omgevingstafel. Onderdeel daarvan is een omgevingsdialoog. Daarmee zijn we meteen gestart door gesprekken met direct aanwonende families”, zo laat EcoBosch weten. Een woordvoerder van de gemeente bevestigt dit: “Voor dit plan zullen eerst de randvoorwaarden voor een eerste uitwerking worden verkend. Mocht het komen tot een tweede omgevingstafel, dan zal er vervolgens aan de hand van een iets verder uitgewerkt plan op worden toegezien dat er een bredere dialoog wordt opgestart.”

Frank Mulkens ziet het met lede ogen aan. Hij woont iets verderop aan de Poelkensdijk en was voor het gesprek niet uitgenodigd. Toch weet hij vanuit de informatie die hij heeft ingezien en opgezocht voldoende. Op het plan kan volgens hem maar één reactie volgen: “Dat het niet mogelijk is.” Mulkens ziet de druk op de natuur van het Wijboschbroek toenemen en wil het gebied beschermen. “Het is een natte natuurparel, een unieke situatie met bijzondere flora en fauna, met veel soort op de rode lijst (met kwetsbare en bedreigde dieren en planten – red.)”, zo laat hij weten. Het beoogde ecodorp ligt in een beschermingszone van die zogeheten natte natuurparel, die sterk afhankelijk is van natte omstandigheden. 

Bijdragen aan natuur
Grondeigenaar Leembossen Natuurlijk blijkt op de hoogte zijn van de restricties die in dergelijke gebieden gelden. Zo mogen er geen waterhuishoudkundige werken (zoals sloten) worden aangelegd, die de natuurparel negatief beïnvloeden. “In het project van EcoBosch zijn zulke werken niet voorzien”, zo valt in hun documentatie te lezen. De grondeigenaar zegt bovendien actief te willen bijdragen aan maatschappelijke doelen. Zo zouden erfpachtinkomsten gebruikt worden om elders in het Groene Woud ruim vijf hectare nieuw bos aan te planten. “Dit draagt bij aan klimaatmitigatie door het vastleggen van CO2, honderden jaren lang”, zo schrijft voorzitter Wiel Poelmans. Daarnaast zou met de komst van het ecodorp de waterkwaliteit verbeteren, door gebruik van mest en bestrijdingsmiddelen op het perceel te beëindigen.

Samenwerking wordt uitdagend
EcoBosch laat weten de genoemde plannen graag in samenspraak met de bewoners te willen realiseren. Mulkens lijkt daar echter niet voor open te staan: “We werken sowieso niet mee, ook niet aan een compromis. Ik heb geen behoefte aan contact, behalve dat ze ons moeten uitleggen waarom ze daar woningen willen realiseren.”

Toch is niet iedereen tegen het idee. Peter Simons, die zelf aan de Aakendonk in een huis van strobalen, klei en hout woont, juicht het zelfs toe: “Ik zie dat ecodorpen onze toekomst zijn, we moeten beginnen daarmee ervaring op te doen. Voor mij zijn ze welkom als onze buren”, zo laat hij telefonisch weten. Bovendien zouden de initiatiefnemers aan ‘gelijkwaardige besluitvorming’ doen, waarbij omwonenden worden betrokken. “Als je dat goed doet, hoeven er geen dingen te gebeuren waarmee je het niet eens bent”, aldus Simons.

Petitie
Of het ecodorp er daadwerkelijk komt, is nog onbekend. Ook de gemeente heeft haar eindoordeel nog niet klaar. Ze hoopt wel dat eventuele bezwaren in een constructieve dialoog meegenomen kunnen worden. Die constructieve samenwerking lijkt er dus nog niet volledig te zijn. Zeker niet nu ook een aantal buurtbewoners een actiegroep is gestart en middels een verspreide flyer handtekeningen wil verzamelen. Volgens Mulkens, die vanuit de stichting ook bij de actie betrokken is, worden die later aangeboden aan de verantwoordelijke wethouder. De komende maanden zal blijken of dat het gewenste effect heeft gehad.