Hendrik Avercamp 1610 Winterfeesten
Hendrik Avercamp 1610 Winterfeesten Foto:

Lezing ‘Winterfeesten van Sint-Maarten tot Pasen’

maandag 19 februari 2024 20:00

SCHIJNDEL | De Heemkundekring nodigt u van harte uit voor een zeer interessante en boeiende voorstelling met beeldmateriaal van Ineke Strouken getiteld “Winterfeesten van Sint-Maarten tot Pasen”. Deze boeiende presentatie zal plaatsvinden op maandag 19 februari 2024, in het sociaal cultureel centrum ‘t Spectrum, gelegen aan Steeg 9 in Schijndel. De aanvang van de voorstelling is om 20.00 uur, en de zaal is open vanaf 19.30 uur. “We hopen u te verwelkomen voor een avond vol interessante inzichten en beelden rondom de winterfeesten van Sint-Maarten tot Pasen”, aldus de organisatie.

Tot ver in de negentiende eeuw werd het jaar verdeeld in twee delen: een slechte en een goede tijd. De moeilijke tijd begon op Sint-Maarten, 11 november en liep tot en met Carnaval. Daarna begonnen de voorbereidingen voor de goede tijd dat begon met Pasen. In de slechte tijd was het belangrijk om zuinig te zijn met voedsel, licht en brandstof omdat er genoeg moest zijn voor de hele winter. 

De christelijke feestdagen hielpen met overleven. Op feestdagen, zoals Driekoningen, mochten mensen langs de deur gaan om te bedelen en twee vastenperioden zorgden er voor dat niet alles meteen werd opgegeten. Daarom zijn er zoveel feestdagen in de winter. Over al die feestdagen is een religieus verhaal te vertellen, maar ook een cultureel verhaal. Waarom eten wij speculaas met Sinterklaas en zetten wij met Kerstmis een boom met ballen in huis. Waarom steken wij op oudejaarsavond vuurwerk af en nemen wij op nieuwjaarsdag een duik in het koude water? Waarom verkleden wij ons met Carnaval en sluiten wij af met haring? Dit alles heeft een betekenis. 

De winters waren nog niet zo lang geleden veel kouder dan tegenwoordig. Ook zijn onze huizen veel beter geïsoleerd. Want kunt u zich nog de beslagen ramen en de ijspegels herinneren? En dat je je bij de kachel moest uitkleden om dan snel met een kruik naar bed te gaan? Dat lijkt verleden tijd. Toch verlangen wij elk jaar weer naar schaatsen op natuurijs. Het hoeft maar even te vriezen en wij halen massaal onze schaatsen van zolder. Schaatsen lijkt wel in ons DNA te zetten. Al deze feesten hebben een historisch verhaal. Op deze lezing vertelt zij u waar de tradities en rituelen in de winter vandaan komen.

Ineke Strouken was 32 jaar directeur van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur, later Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland. Van 1998 tot en met 2011 was ze hoofdredacteur van het tijdschrift Traditie. Via boeken, artikelen en radio-uitzendingen vertelt ze over de (historische) achtergronden van tradities. Van haar hand verscheen onlangs Tradities in Brabant van generatie op generatie. 

De lezing is gratis voor leden van de Heemkundekring Schijndel. Niet-leden zijn van harte welkom. Aan hen vragen ze € 2,00.

Locatie